Badanie ERG u zwierząt – co to jest?
Elektroretinografia (ERG) to specjalistyczne badanie diagnostyczne, które pozwala na ocenę funkcji siatkówki oka – a dokładnie fotoreceptorów odpowiedzialnych za odbiór bodźców wzrokowych. ERG u zwierząt, jest bezcennym narzędziem w okulistyce weterynaryjnej, szczególnie w przypadkach, gdy tradycyjne metody diagnostyczne nie pozwalają jednoznacznie określić przyczyny pogorszenia widzenia u zwierzęcia. Badanie ERG u zwierząt ma kluczowe znaczenie w diagnostyce różnicowej ślepoty u zwierząt.
Na czym polega badanie ERG u zwierząt?
ERG mierzy reakcję siatkówki na bodziec świetlny. Podczas badania zakładane są specjalne elektrody: delikatna soczewka kontaktowa na oko oraz cienkie elektrody igłowe umieszczane w okolicy głowy. Rejestrują one impulsy elektryczne generowane przez fotoreceptory siatkówki u zwierząt w odpowiedzi na błyski światła. Badanie ERG u zwierząt jest całkowicie bezbolesne, jednak zazwyczaj wykonywane w krótkim znieczuleniu ogólnym, aby zapewnić pacjentowi komfort i unieruchomienie, co pozwala uzyskać wiarygodne i precyzyjne wyniki.
Kiedy wykonujemy badanie ERG u zwierząt?
- Zwierzę traci wzrok, ale w badaniu dna oka brak jest widocznych patologicznych zmian
- Planowana jest operacja zaćmy – należy ocenić, czy siatkówka funkcjonuje prawidłowo.
- Podejrzewa się dziedziczne choroby siatkówki (np. postępujący zanik siatkówki – PRA),
- Podejrzewa się nagłe nabyte zwyrodnienie siatkówki (SARDS-Sudden Acquired Retinal Degeneration Syndrome)
- Występują objawy neurologiczne mogące sugerować problem ze wzrokiem.
- Chcemy ocenić pracę siatkówki przy widocznych patologicznych zmianach na dnie oka.
- Różnicowanie pomiędzy chorobami siatkówki a uszkodzeniami nerwu wzrokowego czy ośrodkowym układem nerwowym.
Dlaczego warto wykonać ERG?
ERG jest jedynym badaniem, które pozwala na obiektywną ocenę funkcjonowania siatkówki. Dzięki niemu można rozróżnić, czy ślepota wynika z uszkodzenia fotoreceptorów siatkówki, czy ma przyczynę w nerwie wzrokowym lub centralnym układzie nerwowym. Ma to kluczowe znaczenie dla postawienia właściwej diagnozy, zaplanowania leczenia i prognozy dla pacjenta – zwłaszcza przed operacją zaćmy czy w nagłych przypadkach ślepoty.
Jak przygotować pacjenta do badania ERG?
Aby wynik badania ERG był wiarygodny i bezpieczny dla pacjenta, konieczne jest odpowiednie przygotowanie. Wymagane są:
Pełne badanie okulistyczne – przeprowadzone wcześniej, nie w dniu badania ERG. Na badanie ERG zapisujemy tylko pacjentów z przeprowadzoną pełną konsultacją okulistyczną.
Rozszerzone badania krwi – morfologia, biochemia, profil tarczycowy i ewentualnie estradiol (np. w przypadku podejrzenia SARDS).
Badanie echo serca – zwłaszcza u pacjentów starszych lub z chorobami układu krążenia, by bezpiecznie przeprowadzić sedację.
Brak naświetlania oczu w dniu badania – zwierzę powinno przebywać w możliwie przyciemnionym otoczeniu. W dniu badania zwierzę powinno być również na czczo.
Jak wygląda badanie ERG krok po kroku?
- Założenie wenflonu – umożliwia bezpieczne podanie leków dożylnie.
- Podanie kropli rozszerzających źrenice – dla lepszej penetracji światła do siatkówki.
- Adaptacja do ciemności – 20-30 minut, pozwala fotoreceptorom (pręcikom i czopkom) się zregenerować.
- Podanie leków uspokajających – zwykle dożylnie, dla komfortu i unieruchomienia pacjenta.
- Znieczulenie miejscowe oka – krople znieczulające zmniejszają odczucia z powierzchni oka.
- Właściwe badanie – elektrody rejestrują odpowiedź siatkówki na serię błysków świetlnych o różnej intensywności.
- Adaptacja do światła – siatkówka przystosowuje się do warunków dziennych, co umożliwia drugą część badania.
Po badaniu
Po zakończeniu badania źrenice pacjenta mogą pozostać rozszerzone przez kilka godzin. W tym czasie zaleca się:
- unikanie jasnego światła,
- stosowanie sztucznych łez – aby zapobiec wysychaniu powierzchni oka,
- spokojny powrót do domu i obserwację zachowania zwierzęcia.
Przydatne linki:
lek. wet. Anna Banaszek
